Có những ngày, chỉ cần nhìn con loay hoay, đứng lên ngồi xuống liên tục trong vài phút ngắn ngủi, mẹ đã thấy một nỗi nghẹn chạy dọc sống lưng. Mẹ tự hỏi vì sao con không thể ngồi yên một chút, vì sao mỗi hoạt động nhỏ cũng trở thành thử thách lớn đến vậy. Và rồi khi những ánh mắt xung quanh vô tình để lại những phán xét hay thương hại, mẹ càng thấy mình lạc lõng, nhỏ bé và bất lực hơn bao giờ hết.
Mỗi buổi học ở nhà, vừa ngồi xuống chưa được bao lâu, con đã bắt đầu ngó nghiêng, bật dậy, chạy đi lấy đồ chơi, rồi lại hỏi một câu chẳng hề liên quan. Mẹ gọi con quay lại bàn, nhưng con chỉ giữ được vài chút rồi lại trôi đi như chiếc lá không thể nằm yên trên mặt nước. Đi siêu thị, con không thể đi cạnh mẹ quá ba phút. Đến bữa ăn, con mới ngồi xuống đã đứng lên ngay sau muỗng cơm đầu tiên. Thậm chí khi xem một đoạn video ngắn, con cũng đổi kênh liên tục như thể trong người luôn có một luồng năng lượng không bao giờ ngừng lại.
Chứng kiến những điều đó, mẹ bắt đầu hoang mang. Có phải con đang thật sự gặp khó khăn? Tại sao con mình lại khác với những bạn cùng tuổi? Mẹ đã làm sai điều gì sao? Những câu hỏi ấy lặp đi lặp lại mỗi tối khi mẹ nhìn con ngủ — một đứa trẻ bé nhỏ, mệt nhoài sau một ngày đầy những xao động mà chính con cũng không kiểm soát được.
Điều khiến mẹ sợ nhất không phải là việc con khó tập trung, mà là nỗi lo con sẽ không hợp tác để cải thiện tình trạng của chính mình. Mẹ đã từng thử lập bảng thời gian để hướng dẫn con, nhưng con xé nát chỉ sau vài giây. Mẹ ngồi cạnh con trong từng hoạt động, nhưng con không ngừng tìm cách thoát khỏi bàn. Đưa con đi đánh giá, con đã khóc ngay từ cửa phòng. Những đồ dùng hỗ trợ mẹ mua về, con xem như đồ chơi và ném lung tung. Có những lúc mẹ sợ một ngày nào đó con lớn lên với những khó khăn này, trong khi mẹ thì kiệt sức vì không biết làm gì để níu con lại.
Rồi một buổi chiều, khi mẹ ngồi ghi lại thời điểm con bị phân tâm, mẹ nhận ra rằng con không cố ý chống đối. Con cũng không cố tình khiến mẹ mệt mỏi. Não bộ của con thực sự gặp khó khăn trong việc duy trì sự chú ý, và điều đó không thể giải quyết bằng la mắng hay ép buộc. Mẹ bắt đầu quan sát con kỹ hơn. Con tập trung tốt hơn khi hoạt động có hình ảnh sinh động. Con hợp tác hơn khi nhiệm vụ được chia thành từng phần nhỏ. Con chú ý lâu hơn khi mẹ khen đúng lúc, và con ổn định hơn khi được vận động trước khi bắt đầu một việc gì đó. Khi hiểu con theo cách ấy, mẹ thấy lòng mình nhẹ đi. Hoá ra con không “không thể”, chỉ là con cần một cách phù hợp với con.
Thế là mẹ bắt đầu lại từ đầu. Mẹ học cách chậm lại, không còn ép con phải ngồi tập trung 20 phút như những bạn khác. Chỉ cần con hợp tác trong 3 phút, mẹ cũng xem đó là một món quà quý giá. Trước mỗi buổi học, mẹ cho con chạy vài vòng, nhảy vài cái để giải phóng năng lượng — và thật kỳ lạ, con ngồi yên được thêm vài phút nữa. Những nhiệm vụ dài được mẹ chia thành từng bước nhỏ để con cảm thấy dễ chịu hơn. Mẹ học cách khen con thật đúng lúc, chỉ cần con cố gắng thêm một chút, mẹ đã nói: “Con làm được rồi! Mẹ tự hào vì con.” Và mỗi lần thấy đôi mắt con sáng lên, mẹ biết mình đang đúng hướng.
Dẫu vậy, vẫn có những ngày mọi thứ không như mong muốn. Con không hợp tác, không chịu ngồi, không làm theo bất cứ hướng dẫn nào. Mẹ thở dài, dựa vào tường, tự nói với chính mình rằng không sao, ngày mai mình sẽ thử lại. Hành trình của con không phải là đường thẳng, nhưng mẹ tin chỉ cần con chưa bỏ cuộc thì mẹ cũng sẽ không bao giờ rời khỏi cuộc hành trình này.
Trong suốt chặng đường ấy, mẹ hiểu ra rằng con không cần phải hoàn hảo. Con chỉ cần một người mẹ kiên trì, hiểu con, đủ nhẫn nại để cùng con xây từng viên gạch nhỏ cho khả năng tập trung của mình. Con không cần mẹ trở thành chuyên gia, con chỉ cần mẹ không bỏ rơi con khi con chưa thể làm được điều mà những bạn khác làm một cách tự nhiên.
Và đến một ngày, khi con ngồi yên được 5 phút — chỉ 5 phút thôi — mẹ đã bật khóc. Không phải vì con làm được nhiều, mà vì con đã cố gắng. Con đã chiến đấu với sự hỗn loạn trong chính mình, và mẹ biết con đang thay đổi từng chút một. Cảm giác bất lực trước đây bỗng tan đi, nhường chỗ cho niềm biết ơn vì con đang trưởng thành, dù chậm nhưng vững vàng.
Kết lại, mỗi đứa trẻ đều có nhịp phát triển riêng. Những đứa trẻ khó tập trung càng cần thêm sự thấu hiểu, kiên nhẫn và một hành trình đồng hành đúng cách. Mẹ có thể mệt, có thể nản, có thể bật khóc, nhưng điều đó không có nghĩa là mẹ thất bại. Thất bại chỉ đến khi mẹ ngừng cố gắng vì con. Còn khi mẹ vẫn nắm tay con từng bước, dù chỉ là bước nhỏ nhất, mẹ đã là cả một thế giới nâng đỡ con rồi.
