Đã có lúc, tôi nghĩ rằng hành trình giúp con gái mình nói được sẽ chẳng bao giờ có hồi kết. Con năm nay đã gần 6 tuổi, nhưng suốt hơn 10 tháng can thiệp tại trung tâm đầu tiên, mọi thứ vẫn dậm chân tại chỗ. Con vẫn chỉ nói được vài từ đơn, đôi khi còn ngập ngừng không rõ tiếng. Mỗi khi nhìn con ngồi lặng lẽ trong lớp, đôi mắt ngơ ngác nhìn các bạn ríu rít trò chuyện, tim tôi như thắt lại. Tôi đã cố gắng kìm nén để không bật khóc trước mặt con, nhưng có những đêm, khi cả nhà đã ngủ, tôi chỉ biết ôm mặt mà nức nở.
Tôi lo cho tương lai của con. Chỉ còn ít tháng nữa thôi, con sẽ bước vào lớp 1 – nơi có quá nhiều thứ mới mẻ và đòi hỏi khả năng giao tiếp, hiểu và phản hồi. Làm sao con có thể theo kịp khi ngay cả việc gọi tên đồ vật, hay nói “mẹ ơi, con khát nước” cũng còn khó khăn? Tôi sợ con bị bỏ lại phía sau, bị bạn bè trêu chọc, bị tổn thương bởi những ánh nhìn khác biệt.
Chồng tôi – người luôn cố tỏ ra mạnh mẽ – cũng có những ngày lặng im đến mức tôi nghe được cả tiếng thở dài của anh giữa đêm. Chúng tôi đã đi khắp nơi, tìm hiểu, hỏi han, mong gặp được ai đó có thể “chỉ đường” cho con. Nhưng càng đi, chúng tôi càng thấy mông lung. Những bài tập, những buổi can thiệp đều đều diễn ra mà con chẳng có tiến triển gì đáng kể. Có lúc, tôi bắt đầu hoài nghi chính mình – liệu có phải vợ chồng tôi đã làm gì sai?
Rồi cơ duyên đến, khi một người bạn cũ biết được tình trạng của con và giới thiệu cho chúng tôi một trung tâm can thiệp khác. Tôi vẫn nhớ buổi đầu tiên đến đây, cô chuyên viên lắng nghe thật kỹ từng chi tiết nhỏ về con, xem lại toàn bộ kết quả trước đó, rồi nhẹ nhàng nói:
“Ba mẹ đừng nản. Không phải con không thể nói, chỉ là con đang được hướng sai cách. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm lại tiếng nói của con.”
Tôi vừa nghe vừa rơi nước mắt. Không phải vì lời nói ấy kỳ diệu gì, mà vì sau một thời gian dài trong tuyệt vọng, lần đầu tiên tôi cảm thấy mình được thấu hiểu và con được nhìn nhận đúng cách.
Từ ngày ấy, mọi thứ dần thay đổi. Con được đánh giá lại toàn diện – từ khả năng nghe hiểu, phản xạ, cho đến kỹ năng vận động miệng và khả năng chú ý. Lộ trình can thiệp được thiết kế riêng, có sự phối hợp giữa gia đình và giáo viên. Mỗi ngày, con được học qua trò chơi, được khen ngợi khi phát âm đúng, được khuyến khích thay vì bị ép buộc.
Ba mẹ cũng được hướng dẫn cụ thể cách giao tiếp với con ở nhà – không hỏi dồn, không la mắng, không nói thay con. Chúng tôi học cách chậm lại, chờ con đáp lại dù chỉ bằng ánh mắt hay một từ đơn giản. Dần dần, con bắt đầu mở lòng. Con nói được nhiều hơn, biết diễn đạt mong muốn, biết kể lại chuyện nhỏ ở lớp. Mỗi khi nghe con cười giòn tan trong giờ học, lòng tôi lại thấy ấm áp đến lạ.
Đã gần ba tháng kể từ khi con học ở trung tâm mới, và điều kỳ diệu đã thực sự xảy ra: con bắt đầu ghép được câu ngắn, hiểu được lời cô dạy, và đặc biệt – con đã có thể tự tin giao tiếp với vài bạn cùng lớp. Những người từng đồng hành cùng con đều ngỡ ngàng trước sự tiến bộ ấy.
Bây giờ, khi nghĩ lại quãng thời gian mòn mỏi ấy, tôi vừa thương con, vừa biết ơn vô cùng. Biết ơn cô giáo ở trung tâm mới – người đã không chỉ dạy con cách nói, mà còn dạy vợ chồng tôi cách lắng nghe và kiên nhẫn. Biết ơn người bạn đã chia sẻ, và cả những người xung quanh luôn động viên mỗi khi chúng tôi nản lòng.
Hành trình này vẫn còn tiếp tục, nhưng chúng tôi đã không còn sợ hãi như trước. Bởi giờ đây, chúng tôi hiểu rằng, chỉ cần đúng phương pháp, đủ kiên trì và tình yêu thương, con sẽ có thể nói – và nói bằng cả thế giới riêng của con.
Có thể con đến lớp 1 muộn hơn một chút, nói chậm hơn một chút, nhưng con đang bước đi trên chính con đường của mình, với sự tự tin và ánh sáng trong đôi mắt. Và đối với chúng tôi – những người làm cha mẹ – đó chính là điều quý giá nhất trên đời.
